X
تبلیغات
قائمشهر

همه چیز پیدا میشه

 
قائمشهر

وجه تسمیه نام‌های قائم‌شهر [ویرایش]

از نام‌های قدیمی تر به عشق آباد و قصر شیرین اشاره شده و همچنین چمنو که از دو جزء (چمن) و (او) در لهجه تبری ( آب ) است. و به ناحیه‌ای اطلاق می‌شد که دارای چمن و آب یا چمنزارهای با طرواوت بود. در تاریخ‌های تبرستان نوشته‌اند که درسده ۶ هجری قمری، رودی از چمنو می‌گذشت که پل آن را اسپهبد رستم شاه غازی باوند (نصیرالدوله ۵۳۶ تا ۴۶۰ هجری) پادشاه تبرستان به هزینه شخصی خود تعمیر نمود تا آب آن به هرز نرود. ابن اسفندیار نیز در تاریخ به دفعات از چمنو یاد کرد.

پراکندگی جمعیت [ویرایش]

جمعیت شهرستان قائم‌شهر بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰ نزدیک به بیش از ۳۲۰،۷۴۱ نفر است، که ۲۰۳،۷۴۱ نفر در مناطق شهری و ۱۱۷،۰۰۰ در نقاط روستایی ساکن هستند[۳] گفته می‌شود یکی از پرتراکم ترین شهرهای ایران پس از تهران می‌باشد ،این شهرستان در حال حاضر از ۳ شهر قائم شهر، ارطه و کیاکلا و دو بخش مرکزی و کیاکلا تشکیل شده‌است. تراکم نسبی جمعیت درآن ۴۵۲ نفر در هر کیلومترمربع است که پرتراکم‌ترین شهرستان در سطح استان به نسبت وسعتش محسوب می‌شود. [۴] [۵] ترکیب جمعیتی شهرستان با توجه به مهاجرپذیر بودن آن شامل اقوام مختلفی از جمله سوادکوهی‌ها، آذری‌ها، شهمیرزادی‌ها، سمنانی‌ها، گرمساری‌ها، بربری‌ها، مهاجرین پراکنده دیگری از سایر مناطق ایران و کشورهای مجاور (به ویژه مهاجران انقلاب سرخ شوروی سابق) و ساکنان بومی است که اغلب آنها ضمن تسلط بر زبان فارسی کشور، به زبان مازندرانی و تعدادی نیز علاوه بر مازندرانی، به زبان‌ها و لهجه‌های آذری، گیلکی، سمنانی، شهمیرزادی و... سخن می‌گویند.

اشتغال [ویرایش]

اشتغال مردم شهر بیشتر در امر صنایع ماشینی است. کارخانه‌های نساجی که در سالهای دور بزرگترین کارخانه نساجی خاورمیانه بود و نه تنها اهالی شهر بلکه از شهرها و استانهای همجوار نیز در این سه کارخانه مشغول بودند که متاسفانه امروزه رونق سابق را ندارد، از این جهت از قائم شهر به عنوان شهر کارگری یاد می‌کنند، گونی‌بافی، کنسرو سازی، فرش بافی، دستمال بافی و پنبه پاک کنی و همچنین دو شهرک صنعتی در این شهر وجود دارد. "غلام حسین افضل‌الملک" از مورخین کشور حدود ۱۰۰ سال پیش که به قائم‌شهر آمد در آثار نگاشته شده خود از کارخانه پنبه پاک کنی این شهر یاد کرد.


موقعیت صنعتی [ویرایش]

شهرک‌های صنعتی [ویرایش]

  • شهرک صنعتی سنگتاب
  • شهرک صنعتی رستم‌کلا

کارخانه‌ها و کارگاه‌های بزرگ [ویرایش]

  • شرکت نساجی شماره ۱: این واحد نساجی در مرکز شهر واقع شده‌است که به علت قدیمی بودن بنا و عدم رسیدگی به این نساجی و پرداخت به موقع حقوق کارگران تعطیل شده‌است و اندک کارگران این نساجی به نساجی شماره ۳ واقع در جاده نظامی انتقال داده شده‌اند.

این نساجی در گذشته یکی از برترین کارخانه پارچه بافی در کشور بوده که هیچ کارخانه‌ای قابل رقابت با این واحد نبوده‌است

  • شرکت نساجی شماره ۲
  • شرکت نساجی شماره ۳: این واحد نساجی نیز به مانند نساجی شماره ۱ و ۲ همان مسیر تعطیلی را طی می‌کند در این واحد هنوز برخی از بخش‌ها از جمله بافندگی و ... در حال فعالیت می‌باشد ولی به دلیل عدم پرداخت حقوق خطر تعطیلی این واحد را تهدید می‌کند
  • شرکت فرش ساوین
  • شرکت فولاد طبرستان
  • شرکت صنایع کاغذسازی حریر قائم‌شهر: شرکت صنایع کاغذسازی حریر قائم‌شهر از سال ‪ ۱۳۶۴‬در زمینی به مساحت ‪ ۶۳‬هزار مترمربع و با ‪ ۶۵۰‬کارگر در زمینه تولید خمیر کاغذ، دستمال کاغذی و نایلون فعالیت خود را آغاز کرد.

این کارخانه روزانه ‪ ۴/۵‬تن خمیر کاغذ، ‪ ۵۰‬کارتن ‪ ۴۲‬عددی دستمال کاغذی ‪ ۲۰‬برگی، ‪ ۵۰‬کارتن ‪ ۴۲‬عددی دستمال کاغذی ‪ ۳۰۰‬برگی، ‪ ۱۰‬تن دستمال لوله و ‪ ۱۷۰‬کارتن ‪ ۲۰‬تایی پوشک را تولید و به بازار عرضه می‌کند. [۶]

  • صنایع پوشاک آویشن
  • کیک و کلوچه کاوه: این کارخانه در سال ۱۳۵۴ با اخذ مجوز از اداره کل صنایع و معادن استان مازندران و دریافت پروانه‌های بهداشتی از اداره کل نظارت بر مواد غذایی تاسیس و مورد بهره برداری قرار داد. تا قبل از سال ۱۳۵۷ همه سفارش‌های مربوط به اداره آموزش پرورش و مدرسه‌های استان جهت تغذیه رایگان دانش‌آموزان را تولید و توزیع می‌کرد. [۷]
  • شرکت محصولات جمع
  • کاغذسازی قائم شهر
  • مزرعه پرورش و تکثیر بلدرچین افراتخت:
  • کارخانه کنسرو اتکا: این کارخانه در سال ۱۳۱۹ هجری شمسی به عنوان اولین کارخانه کنسروسازی در ایران شروع به فعالیت نمود، عمده تولیدات آن شامل انواع کنسروجات گوشتی و غیرگوشتی، مرباجات و ترشیجات می‌باشد. [۸][۹]
  • مبل سازی: صنعت مبل سازی در مازندران بیشتر در شهرهای آمل و قائم‌شهر وجود دارد ودر سایر شهرها تنها کارگاه‌های کوچک مبل سازی وجود دارد. شهرستان قائم‌شهر حدود ۲ تا ۳ کارخانه تولیدی مبلمان بزرگ دارد.
  • کارخانه سنگ‌شکن و بتن آماده [۱۰]
  • کارخانه کمپوست (در حال ساخت): کمیل گران اوریمی، نایب رییس شورای اسلامی شهر قائم‌شهر در گفتگو با خبرگزاری ایرنا گفت:
این طرح طی دو فاز در محل فعلی دپوی زباله قائم‌شهر در حال ساخت است.

وی اعتبار فاز نخست این طرح را ۸ میلیارد ریال عنوان کرد و افزود:

برای فاز دوم این طرح ۴ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال اعتبار در نظر گرفته شده‌است.

گران اوریمی با اظهار این که عملیات اجرایی کارخانه کمپوست قائم‌شهر از محل اعتبارات عمرانی در سال ۱۳۸۷ آغاز شد، گفت:

مساحت این کارخانه ۲۷ هزار متر مربع است و ظرفیت پذیریش روزانه ۵۰۰ تن زباله را دارد.

[۱۱]

سید عیسی هاشمی، معاون عمرانی استاندار مازندران، پیش از ظهر ۹ اردیبهشت ۱۳۹۱ در همایش مدیریت صحیح پسماند و صیانت از محیط زیست که در سازمان جهاد کشاورزی مازندران برگزار شد، زمان بهره‌برداری از این واحد صنعتی را ۶ ماه آینده اعلام کرد. [۱۲]

تاریخچه [ویرایش]

شهرستان قائم شهر به لحاظ دارا بودن تپه‌ها و مجموعه‌های باستانی و تاریخی از پتانسیل بالایی برخوردار است و به حدود ۴ تا ۶ هزارسال قبل برمی گردد

در خصوص آنچه که در تاریخ از قائم‌شهر آمده‌است می‌توان به اظهارات پیترو دلاواله جهانگرد ایتالیایی‬ اشاره کرد که در قرن ۱۶‬ میلادی از جاده در دست احداث شاه عباسی در این شهر در سفرنامه‌اش گزارشی داده‌است. وی در تاریخ ۴ ژانویه ۱۶۱۷ برابر با ۲۵ ماه ذوالحجه سال ۱۲۰۵ ه. ق به اتفاق عروس تازه و چند تن از ملازمان و خدمتکاران عازم ایران شد و از راه همدان و گلپایگان به اصفهان رفت. چون شاه عباس در آن موقع در اصفهان نبود و در فرح آباد واقع در کنار دریای خزر به سر می برد. جهانگرد ایتالیایی بعد از مدتی اقامت در اصفهان در ژانویه ۱۶۱۸، از راه کویر و فیروزکوه و شاهی به مازندران رفت و بالاخره در شهر اشرف شاه عباس او را به حضور پذیرفت و مذاکراتی بین آنان جریان یافت که تفضیل آنرا به دقت شرح می دهد.

بخشی از سفرنامه دلاواله درباره ی مازندران: سیاح ایتالیایی در سفر به مازندران هم از خصوصیات ظاهری و اخلاقی مردم این دیار از سرزمین ایران اظهار نظر کرده و هم درباره آب و هوای منطقه و همچنین درباره دلایل توجه خاص شاه به این مناطق نگاشته‌است. دلاواله دراین باره تاکید می کند: "زنان و مردان مازندرانی دارای چشم و ابروی سیاه و موهای مشکی هستند و بخصوص زنان در نظر من زیبا جلوه می کنند و بر عکس زنهای مسلمان دیگر هیچوقت چهره خود را نمی پوشانند و از حرف زدن با مردان امتناعی ندارند و مانند مردان این دیار در برخورد بسیار مودب و مهربان هستند و همگی مردم مازندران دوست دارند خانه خود را در اختیار مهمان قرار دهند و در قبیال او با کمال ادب و رافت رفتار کنند و من در هیچ جای دیگر دنیا ندیده‌ام مردم دهات آنقدر دارای تمدن و آداب و رسوم پسندیده باشند و ملاحظه کردم ایالت هیرکانیا که به قول قدما باید عاری از تمدن و جایگاه پلنگان وحشی باشد زیباترین نقطه ایست که تا به حال در آسیا دیده‌ام و مردم آن متمدن ترین و باادب ترین مردمی هستند که ممکن است در دنیا وجود داشته باشند، دلاواله درباره علل توجه مخصوص شاه عباس به فرح آباد و مازندران یادآوری می کند: "شاه عباس از عشق به آبادانی و زیبایی مملکت که می توان گفت در وجودش نهفته‌است و دقیقه ای از این کار غافل نیست، و علاقه مخصوصی که به ایالت مازندران دارد زیرا مادرش اهل منطقه بوده و خودش نیز همیشه می گوید خون مازندرانی در رگهایش جریان دارد." دلاواله در ادامه می افزاید از دیگر دلایل توجه شاه عباس به مازندران این است که از نظر عدم دسترسی دشمن به آن یکی از مستحکمترین نقاط ایران است. چرا که از شمال محدود به دریا و از جنوب سراسر اطراف آنرا کوهستانهای مرتفع و صعب العبور پوشانده‌است. هیچیک از حکمرانان ایرانی مانند شاه عباس به فکر آبادانی منطقه نبوده‌اند و او فرح آباد را مرکز مازندران برگزیده و در آن ساختمانها و قصور متعدد ساخته‌است و حتی برای آبادانی آن جمعیت هایی از سایر نقاط به آنجا کوچانده‌است و این مسئله باعث رونق کار هنرهای دستی و کشاورزی در سراسر منطقه شده‌است.


شهرستان قائم‌شهر‬ برحسب شواهد و قرائن موجود از جمله اماکن مذهبی نظیر امامزاده یوسف‌رضا و یا آرامگاه علامه فقیه شیخ طبرسی از سابقه دیرینه تمدن و فرهنگ قبل از قرن ششم هجری خبر می‌دهد.

در شهر شاهی هفته یک روز چهارشنبه بازار می‌شد چون در روزهای چهارشنبه هر هفته در این نقطه بازار می‌شد و اهالی دهستان‌های مجاور امتعه اهالی قراء و قصبات اطراف و حتی کسبه سایر شهرها سکه اجناس و محصولات خود را به بازار مزبور برده به معرض فروش می‌رساندند، نسبتا اعتباری حاصل و مرکزیتی پیدا کرده‌بود .

  • در سال ۱۳۱۹ اولین کارخانه ی کنسرو سازی تاریخ ایران در این شهر بنا شد.[۱۳]

این کارخانجات جهت تولید خود دارای استانداردهای ملی کشور، استاندارد بین المللی IMS شاملISO 9001:2008 ، ISO14001:2005 و OHSAS18001:2005 بوده و موفق به اخذ جایزه کیفیت بر اساس مدل EFQM شده‌است.

  • در سال ۱۳۰۹ کارخانه نساجی قائم شهر جز اولین کارخانجات نساجی کشور است دراین شهر ساخته شد.[۱۴]

در حاضر از قدمت فراوانی برخوردار و از بزرگترین کارخانجات نساجی خاورمیانه‌است . کلنگ احداث این کارخانه در سال ۱۳۰۷ به زمین خورد و در سال ۱۳۰۹ در زمینی به مساحت ۶۶۳۳ متر مربع به مدت یکسال احداث گردید،کارخانه بیشتر به منظور تهیه پارچه‌های لباس سربازان شروع به کار نموده و به مرور زمان تولیدات آن متنوع گردید . در سال ۱۳۱۵ اقدام به توسعه کارخانه گردیده شد و قسمت تهیه پنبه بهداشتی ( هیدروفیل ) احداث گردید ، و همچنین تیم فوتبال این کارخانه با نام باشگاه فوتبال نساجی مازندران از قدیمی ترین تیمهای ایران و ریشه در قلبهای هر مازندرانی ورزش دوست دارد. از این جهت اکثریت مردم به کارگری گرایش پیدا کردند و قائم شهر را شهر کارگری نامیدند.

و همچنین با توجه به وجود تپه‌های باستانی موجود قائم شهر قدمتی دیرینه و طولانی برخوردار است:

  • تپه گردکوه جمنون، قدمت تپه گردکوه را از دوره اسلامی تا عصر آهن می‌باشد.
  • تپه طالقانی که آثار باستانی، تاریخی و اجساد افرادی مربوط به هزاره اول در این تپه کشف شده.
  • تپه دینه کفشگرکلای ارطه که مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان قائم شهر، روستای کفشگرکلای ارطه واقع شده

این تاریخ دیرینه را اثبات می‌کند. در زمان خاندان بنی امیه حکومت عرب در جهت کنترل و تسلط بر نواحی جنوبی دریای خزر اقدام به برقراری ۴۴ پاسگاه نظامی از آستارای کنونی تا استرآباد یا گرگان کنونی کرد که یکی از مهمترین این پاسگاه‌ها قلعهٔ نظامی آرتا بود. این ۴۴ پاسگاه نظامی به «دینه سر» که در واقع معنایش «محافظ» دین است، مشهورند. در قلعهٔ نظامی آرتا فرمانده‌ای به نام بنی عباس با ۳۳۰ سرباز بر نواحی قائم شهر کنونی و ارطه و ساری کنونی حکومت می‌کرد.

موقعیت جغرافیایی [ویرایش]

با توجه به سوابق موجود بنای اولیه این شهر در دوران قاجاریه با نام علی‌آباد نهاده شد که شامل قریه‌ای با واحدهای تجاری و مسکونی در حوالی میدان طالقانی امروزی و محله‌هایی در اطراف و روستاهای بزرگ نظیر چمنو (جمنان فعلی، که در حال حاضر بخشی از خود شهر می‌باشد) قادیکلای بزرگ و کوچکسرا در حاشیه بوده‌است که بعد از انقراض دوران قاجاریه و آغاز حکومت رضا خانی به لحاظ موقعیت خاص منطقه‌ای (محل عبور کاروان‌های تجارتی و زیارتی از استان‌های همجوار مانند تهران، گیلان و خراسان). امروز به عنوان یک شهرستان استراتژیک جغرافیایی که ارتباط تهران بزرگ

نويسنده : سجاد طهمورسی


ارسال نظر
نام شما :
آدرس وب سایت :
پست الکترونیک :
پیام شما :
کد امنیتی :